De Historische Vereniging Wieringen interviewt bewoners en oud-bewoners van het eiland over hoe het er vroeger aan toeging. Die gesprekken worden opgenomen en daarna uitgetypt, en dat laatste gebeurde met de hand. Wie ooit een interview van een uur heeft uitgewerkt, weet wat dat kost.
In maart maakte Rina Klein namens de vereniging een match op de beursvloer van de Hollands Kroonse Uitdaging. Ik ben daar webmaster, dus ik stond er toch al. De vraag was eenvoudig: kan dat uitschrijven niet sneller?
Ze hadden het al met AI-hulpmiddelen geprobeerd, en die bleken regelmatig te beperkt. Een gratis of ingebouwde functie doet het redelijk op een helder gesprek van vijf minuten. Niet op een opname van een uur, met dialect, achtergrondgeluid en twee mensen die door elkaar heen praten. We hebben eerst naar betaalde diensten gekeken. Toen heb ik voorgesteld om het anders aan te pakken.
Whisper draait bij mij op de computer. Ik krijg de opname, laat het model erop los en stuur de uitgeschreven tekst terug. Geen abonnement, geen account, geen limiet op hoeveel uur je erin stopt.
Dat het lokaal draait is voor dít werk geen technische bijzaak. Het gaat om persoonlijke herinneringen van bij naam genoemde dorpsbewoners, vaak op leeftijd, verteld aan een vereniging die ze vertrouwen. Bij een clouddienst gaat zo'n opname naar de server van een ander, en dan komen er vragen bij kijken die je eigenlijk moet kunnen beantwoorden: wie kan erbij, hoe lang blijft het bewaard, mag het gebruikt worden om modellen mee te trainen, en wie is aansprakelijk als het misgaat. Op mijn eigen machine stellen die vragen zich niet. Het bestand komt binnen, wordt verwerkt, en gaat er weer af.
De transcripties zijn beter dan wat de gratis en ingebouwde opties eruit kregen. Perfect zijn ze niet: de naam van een buurtschap of een woord uit het Wierings moet je zelf nalopen, en dat blijft mensenwerk. Maar het verschil tussen corrigeren en vanaf nul typen is precies waar het om gaat.
Ik doe het vrijblijvend. Als tegenprestatie bood Rina namens de redactie ruimte aan in Op de Hòògte, het verenigingsblad dat vier keer per jaar bij zo'n 950 leden op de mat valt. Dat lijkt me een prima ruil.